Mağusa Belediyesi Batar Mı?

Mağusa Belediyesi’nin batma ihtimali üzerine CTP Mağusa bir açıklama yaptı. 8 Milyon liralık bir borçlanmaya gidildiğinden dolayı belediyenın batacağı iddia edildi. Belediyenin batıp batmayacağını aylık ve yıllık gelir – gider kalemlerini görmeden ve etraflı olarak rakamlar ortaya koymadan kesin biçimde ifade etmek koymak mümkün değil. Ancak hala daha veriler üzerinden bazı pozisyonlar ortaya koymak mümkün. Burada ekonomist gözüyle konuyu değerlendirmeyi deneyeceğim.

Açıklamalara göre, Mağusa Belediyesi’nde önceki dönemde çalışan sayısı 270si belediye bordrosundan ödenen ve 72’si de taşeron olan toplam 342 kişiydi. Bugün ise CTP tarafından ortaya konulan ve Mağusa Belediye Başkanı İsmail Arter tarafından yalanlanmayan rakamlara göre belediye bordrosundan ödenen kişi sayısı 400 ve taşeron sayısı ile birlikte  480 kişi şeklindedir. (1)

Marjinal farkın 138 kişi olduğunu ve her birinin 2000TL aylık masraf yarattığını düşündüğümüzde Mağusa Belediyesi bütçesine her ay 272 Bin TL’lik ek maliyet bindiğini öngörebiliriz. 272Bin TL’nin aylık olarak 67 Bin kişilik nüfusa yansıması ise en az 4,05 TL şeklindedir. Yani dört kişilik bir hanede bunun yansıması en az 16,2TL olarak gerçekleşmektedir. Basit bir varsayımla ayda 10 ton su kullanan bir hanede su faturası için ödediği 45TL’nin en az %36’sı sadece yeni istihdam edilen personel için ödenmektedir.

Muhtemelen bütün koşullar aynı kalsaydı, hala daha Mağusa Belediyesi’nin yatırım yapmadan ama batmadan kendi döngüsünü yaratabileceğini söyleyebilirdik ancak yine İsmail Arter’in açıklamalarına baktığımızda suyun DSİ’ye devredilerek özelleştirilmesi sürecinde bazı somut dezavantajlar yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladığını görüyoruz.

CTP Mağusa örgütünün yayınladığı belgeye göre Mağusa Belediyesi Su Alımları için 3.7 Milyonluk borçlanmaya ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca Mağusa Belediye Başkanı İsmail Arter’in açıklamasına göre  0.25TL/Ton olarak alınan suya Eylül ayı itibari ile 2.30TL/Ton ödenmektedir.

Suyun 4.5TL’ye hanehalkına satıldığın düşündüğümüzde, daha önce suyun işletim dağıtım maliyetleri dışa, 4.25TL brüt kazanç yapılırken, bu koşullarda 2.2TL brüt kazanç sağlanabiliyor. Başka bir deyişle %50 brüt kazanç azalmaktadır.

Yani %36 maliyetler artarken, kazançların da %50 olarak azaldığını varsaydığımızda gelinen gelir ne olursa olsun istihdamın yeni koşulları ve su fiyatlarındaki yeni fiyatlanmadan kaynaklı olarak %86 oranında bir kayıp ortaya çıkmaktadır. Bu kaybın diğer mal, hizmet fiyatlarındaki artışlar eklenmemiş halde gelir yaratabilirlik halinin kötüleştiğini ortaya koyabiliriz.

Ek olarak personel sayısı da 342’den, 480 çıkmıştır. Yani %40 personel sayısında artış vardır.

Hizmet kalitesi değerlendirilmesi yapılmadan ortaya konulan çeşitli araştırmalarda, 50 bin ile 100 bin arasında nüfus yaşayan kentlerde nufüs başına düşecek olan kadro sayısı en az 253 en çok 505 olarak hesaplanmaktadır. (2)

Buna göre son nüfus sayımına göre Mağusa Kentinin nüfusu 68 bin 741 olarak ifade edilmektedir. Mevcut personel sayısına oranladığımızda ise , şu an belediyedeki personel başına 143 kişi düşmektedir, ki bu gereğinden fazla istihdam yapıldığının kanıtıdır.

Hatta, verimlilik açısından değerlendirildiğinde önceki belediye döneminde dahi, istihdam oranının kişi başı 200 kişiye hizmet vermesinden ötürü fazla olduğunu söyleyebiliriz. Sorunun biraz işgücünün verimlilik problemi, çalışma koşulları ve çalışma teknolojisi ile açıklayabiliriz ancak arttırılan sayının istenilen hizmeti sağlayamacağı açıktır.

Sonuç olarak eldeki verilerle yorum yapmak çok kolay değildir. Ancak, sadece bunlara bakarak şu sonuçları söyleyebiliriz:

1-      Mağusa Belediyesi’nde hali hazırda istihdam oranı yüksekti ve daha da artmaktadır. Bu sağlıklı değildir.

2-      Yapılan her istihdam Mağusa’da yaşayan insanların bütçesine yansımaktadır. Genel gelirler üzerinde baskı yaratmakta bu yüzden de yatırım ve altyapı gelişimi için olanak sağlamamaktadır. Geleceğe yönelik tehlike sinyalleri vermektedir.

3-      Su özelleştirilmesi belediyeler üzerinde maliyetleri arttırarak baskı yaratmaktadır. Bu yerel hizmet kalitesini ve yatırım olanaklarını azaltmaktadır o yüzden su özelleştirilmesi başından beri yanlış bir uygulamadır.

4-      Mağusa Belediyesi’nin batıp batmayacağını iddia etmek için erkendir. Ancak bu yapı kesinlikle sürdürülebilir değildir.

 

Kaynaklar

(1) Mağusa Belediyesine dair açıklamalar
(http://www.yeniduzen.com/ctp-magusa-artere-belge-ile-yanit-verdi-90910h.htm , http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/88/news/223127/PageName/GAZIMAGUSA , http://www.yeniduzen.com/magusa-da-yatirim-yok-borclanma-var-90879h.htm)

(2) Belediye optimum çalışan sayıları hakkında :

http://www.todaie.edu.tr/resimler/ekler/e5aed2b6881d1b1_ek.pdf?dergi=Cagdas%20Yerel%20Yonetimler%20Dergisi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s